schilderwerk restaureren






Restaureren 1880-1930

Dit boekje over schilderwerk restaureren bevat handige tips en geeft inzicht in hoe men rond de voorlaatste eeuwwisseling omging met schilderwerk, vergulden, etsen, gronden, beitsen, politoeren, lijmen, kitten, kleuren enz. enz. en met allerlei materialen zoals glas, gips, leer, stof, hout en metalen.

Met de typische sfeer en werking van oude schildertechnieken ontstaat de persoonlijke toets die een meerwaarde geeft aan opknap- en restauratiewerk van oude meubels en voorwerpen.


bestelinformatie over schilderwerk restaureren


RESTAUREREN 1880 - 1930 is een inleiding in de werkwijze van het schildersbedrijf in die periode. Dit boekje over schilderwerk restaureren is evenals de drie andere boekjes waarover u elders op deze site meer informatie vindt, een bron van praktische kennis en vaardigheden waarmee u aan oud meubilair, curiosa of antieke voorwerpen hun oorspronkelijke glans en uitstraling teruggeeft. Ook het schilderwerk van motoren, muren en ander buitenwerk komt erin aan de orde. Op de 60 pagina's zijn 200 onderwerpen samengebracht, met in totaal zo'n 400 recepten. Een aantal van de onderwerpen die op schilderwerk betrekking hebben ziet u vermeld in het inhoudsoverzicht op deze pagina. Een register en een overzicht met globale beschrijving van de toenmalige technieken maken het toegankelijk voor de hedendaagse gebruiker.

Een schilderswerkplaats was in die periode een fabriekje. De meeste middelen werden eigenhandig vervaardigd uit de vele natuurlijke basisingrediënten. De verschillen met de hedendaagse manier van werken zijn zo frappant dat alleen al het lezen van dit boekje over schilderwerk restaureren een leuke ontdekkingstocht is voor iemand die belangstelling heeft voor vroeger tijden en oude voorwerpen. En als u wel eens opknapwerk doet, dan zijn er allicht een paar tips en aanwijzingen die u het werk veel makkelijker kunnen maken of die u duidelijk maken hoe het schilderwerk van het werkstuk dat u onderhanden heeft door de maker ervan behandeld is. Waar de oude oplossingen te gevaarlijk of moeilijk toepasbaar zijn, worden tips vermeld voor alternatieven.

Dit receptenboek geeft omschrijvingen van een groot aantal in het begin van de vorige eeuw gebruikelijke technieken en werkwijzen. Een deel van die kennis is nog te vinden in gespecialiseerde schilderboeken en andere vakliteratuur over schilderwerk, maar vaak wordt het meer vermeld voor de curiositeit en ontbreken belangrijke aanwijzingen voor een praktische toepassing ervan. De omschrijvingen zijn gericht op de praktijk en het is dan ook goed bruikbaar voor de vakman en amateur die anno 2007 die oude technieken en hun effecten wil beproeven.

Aan het begin van de vorige eeuw had iedere vakman en amateur zijn eigen werk- en bereidingswijze, gebaseerd op eigen ervaringen met de vele ingrediënten waarvan hij de werking kende en ook kon sturen. De samenstelling werd aangepast aan de speciale wensen van een klant, de omstandigheden of de eigen creativiteit. De schilder was een 'meester', en al was zijn schilderwerk soms minder duurzaam of praktisch, het ademde wel het eigen, unieke karakter van maker en voorwerp. Datzelfde geldt voor de gebruikte ingrediënten. In de namen van veel harsen en kleurstoffen hoor je de echo van hun geschiedenis en herkomst. Juist die charme van zien, kiezen en weten wat je doet, zelf aanwezig en herkenbaar zijn in je werk en je omgeving, is wat oude voorwerpen voor veel mensen zoveel aantrekkelijker maakt dan de anonieme massa-produkten. Ik hoop dat dit boekje over schilderwerk restaureren mensen mede kan inspireren om meer eigen kleur en karakter aan hun omgeving te geven!

Een aantal begrippen uit de inhoudsopgave:
schellak, beenzwart, borax, bolus, catechou, cerasine, copal, flatting, kolophonium, sandrak, kaolin, pijpaarde, paraffine, potas, puimsteen, resinaat, nigrosine, saffraan, siccatief, sichellijm, terpentijn, terpentijnolie, carnaubawas, traganth, waterglas, wijngeest, zaponlak, grafiet, guttegom, houtlijm, kamfer, kassels bruin, rode bolus, blauwhout, cochenille, kalkmelk, salmiakzout, mixtion, mastiek, linoleaat, kolophonium, korrelbeits, kraplak, porseleinlak, vuurlak, lakplamuur, lijmverf, lijnolieverf, standolie, roodhout, sandrak, omber, siccatief, sichellijm, tamponeren, vislijm, waterglas, wijnsteen...

Onderwerpenlijst Restaureren 1880-1930
acetonlak
afbijtmiddel voor verf
afzetten van menie
aquariumkit
asfaltlak
badkuipen
batikverven
beelden
behangsels overschilderen
beits, beitsen en beitskleuren beitskleurstoffen voor leer
biezen, gouden
biljartballen rood kleuren
black varnish
bladderen van japanlak
bladgoud op fluweel
bladgoud
bladtin plakken
blaren op voordeuren
blauwe waas op verniswerk
bloedplamuur
bloedvlekken
brandvrije verf
brons imiteren op gips
bronsverven op stof
bruineren op ijzer en staal
carbolineum
caseïne en caseïneverf
celluloid kleuren en plakken
celotex
china clay
chroomsmeer
daken, gegalv. - schilderen
dakpannen waterdicht maken
decalcomanie plakken
lichte kleur over donkere en omgekeerd
eikenhout
ebbenhoutbeits
eterniet etsen en behandelen
gaten boren in glas
gipsplaten
glansverf voor buitenwerk
glasetsen
glas-in-lood imitatie
glas-in-lood waterdicht maken
glas op beton plakken
glastegels op muurwerk
glazuurtechniek
gloeilampen dompellak
gomrecepten voor etiketten
goudbrons op stof
grondkleuren voor hout
houtgraniet oliën
hoedenvernis
hectograafpasta
inkt om op glas te schrijven
inktvlekken verwijderen
kakkerlakken verdelging
kalklagen verwijderen
karton tussen zolderbalken
kitten en kleefmiddelen
kleurstoffen voor wilgenteen
klompen schilderen
koper bruineren
koperetsen, was en zuur -
koper op zandsteen
koper schilderen en vernissen
koper zwart beitsen
lakverf op kleur maken
lakverf voor binnen
lak voor wandelstokken
lancaster gordijnen verven
leder-appretuur
lichtreclames, schilderen van-
lincrusta plakken
linoleum en -was
lijm voor barnsteen
lijm voor gummi op ijzer
lijm voor papier op blik
lijmverf
lijnolie koken
marmerkit,
matlak
matverf, vloeiende-
matverf voor muren
mengkleuren
metselstenen behandelen
meubelen met lijmverf behandelen
motoren behandelen
motorfiets behandelen
muren in gangen behandelen
muren sausen / silicateren
muren, verzepende-
olievlekken op geëtste ruiten
onbrandbare verf
opschriften van gevelmuren verwijderen
petroleum reukloos maken
petroleum- e.a vaten, verf voor
petroleumvlekken in marmer
plafonds beplakken met doek
plafonds, nieuw in - schilderen
plafonds, dofslaan van-
plaksel en plamuur
platen vernissen
politoer en - verwijderen
politoeren
polychromeren van gipsbeelden
poriënvulsel
projectiedoek behandelen
radiatoren behandelen
resinaatverven voor het kleuren van carbolineum
roetvlekken
rubber aaneenkitten rubbervernis, elastische-
rubber vloertegels bevestigen
rubber vulcaniseren
rubber zwart verven
salubra plakken op geverfde muren
sjabloneren op stoffen
sjabloons prepareren
scheepshuidenverf
schiften van verf en vernis schilderdoek prepareren
schilderdoek op spieramen
schilderdoek tegen plafonds
schilderijenvernis
schildpad en hoorn, kit voor-
schoencreme
schoolborden schilderen
schoolbordenverf
siccatief
silicateren
soda- en zuurvaste vernis
spirituslak
standgroen
standverf voor binnen/buiten
stanniol op glas plakken
steenkit, stopverf
teakhout behandelen
teervlekken isoleren
toneelbeschilderingen
transparante verven voor lichtreclames en glas-in-lood
imitatie uitvloeien, het - van
olieverf vlekken verwijderen
vlekken in behangselpapier
vergulden achter glas
vergulden van schilderijlijsten
verzilveren van spiegels
vloernadenkit
vuurvaste asbestverf
wasbeits voor eikenhout
was voor asbestplaten
wasrecepten
waterdicht maken van stoffen
wikkeltechniek
ijzer imiteren
zaponvernis
zinken voorwerpen koper-kleuren
enz. enz.

Politoeren Het hout wordt eerst afgeschuurd en zuiver vezelvrij gemaakt met fijn schuurpapier. Daarna worden de poriën gevuld met een papje bestaande uit stijfsel en schellak in poedervorm en spiritus, dat met een stuk grof linnen goed in de porien wordt gewreven, zodat geen porienvulsel meer op het vlak blijft zitten. Voor dit doel mogen geen waterhoudende mengsels gebruikt worden, daar deze later witte vlekken in de politoerlaag veroorzaken. Zodra dit vulsel droog is, wordt het met zeer fijn schuurpapier afgeschuurd en het hout met een weinig lijnolie gelijkmatig ingewreven, waardoor de houtvezel nog enigszins opwerkt, welke dan later nog weer weggeschuurd kan worden. Is het hout zuiver vlak, dan kan met politoeren begonnen worden. De politoerprop bestaat uit een prop watten, waaromheen een schone, zachte linnen of katoenen lap. Op de watten wordt een weinig, bijv. een halve theelepel, politoer gedaan, de linnen lap daaromheen gewikkeld en met de vinger nog een drup zuivere lijnolie midden op de prop gestipt. Met de aldus klaargemaakte politoerprop wordt het gehele oppervlak gelijkmatig ingewreven, zorgende dat geen enkel deel gedurende de bewerking geheel indroogt. Is deze grondpolitoer goed droog, dan wordt ze met zeer fijn schuurpapier afgeslepen en daarna een tweede politoerlaag op dezelfde wijze aangebracht. Na droging kan over deze laag zonder afslijpen een derde en vierde laag worden aangebracht, totdat de gewenste glans en fijnheid is verkregen. Volgende 7 recepten van in de praktijk deugdelijk gebleken politoeren...